Başvuranın polislik mesleğinde geçen süreleri sebebiyle derece kademesinin yeniden düzenlenmesi ve buna bağlı yan haklardan yararlanma talebi hakkındadır.

Adres

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran başvuru dilekçesinde özetle; 2012-2020 yılları arasında yaklaşık 8 yıl süre ile Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde polis memuru olarak görev yaptığını ve 04.03.2020 tarihinde polislik mesleğinden istifa ederek Kara Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinde bakım sınıfında subay statüsünde teğmen rütbesi ile göreve başladığını ve halihazırda üsteğmen rütbesi ile görevini sürdürdüğünü, polis memurluğu mesleğinden ayrıldığında 5. derece 1. kademede olduğunu, istifası sonrası 9. derece 1. kademede görevine başlatıldığını belirtmektedir. Başvuran, derece kademesinin yeniden düzenlenmesini ve buna bağlı yan haklar olarak; yeşil pasaport hakkı, maaş, atama, rütbe karşılığı, kadro derece kademenin getireceği diğer yan haklar ile emekli sandığına kesilecek olan prim ve matrahlardaki hak kayıplarının iadesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun 23.06.2026 tarih ve S. sayılı bilgi ve belge talebi konulu yazısına istinaden Millî Savunma Bakanlığı tarafından Kurumumuza 02.10.2026 tarih ve E- yazı ve eklerinde özetle;
2.1. Yapılan incelemede; personelin 07.12.2020 tarihinde 657 Sayılı Kanun'un 35. maddesi (d) fırkası kapsamında teğmen naspedilerek Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde görev yapmaya başladığı, 30.08.2023 tarihinde üsteğmen rütbesine terfi ettiği ve 16.03.2026 tarihli dilekçesine istinaden polis memuru olduğu döneme ilişkin kayıtların hizmet cetveline ve unvan bilgilerine işlendiği,

/

2.2. Konu ile ilgili mevzuat incelendiğinde; Devlet memuru statüsündeki personelin özlük haklarının düzenlendiği 657 sayılı Devlet Memurları Kanun'un l. maddesinde "...subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş ve erler ile Emniyet Teşkilatı mensupları özel kanunları hükümlerine tabidir." hükmünü, Subay ve astsubay statüsündeki personelin özlük haklarının düzenlendiği 926 sayılı TSK Personel Kanun'un l. maddesinde, "Bu Kanun, Türk Silâhlı Kuvvetlerine mensup subaylar ve astsubaylara uygulanır..."hükmünü, 28. maddesinde "Türk Silâhlı Kuvvetlerine mensup subayların; rütbeleri, bekleme süreleri, nasıpları, rütbe terfii ve kademe ilerlemesi şartları bu kanun hükümlerine tabidir." hükmünü, 45'inci maddesi "...b) Rütbelere ve rütbe kıdemliliklerine ait kademeler ve bu kademelerin üst derece maaş kademelerine sirayeti subaylar hakkında EK-VI, astsubaylıktan subaylığa geçenler hakkında EK-VII sayılı çizelgede gösterilmiştir. c) Kademe ilerlemesinin nasıl yapılacağı ve onay makamları, Subay Sicil Yönetmeliğinde gösterilir..." hükmünü,

2.3. Subayların derece ve kademe ilerlemelerini düzenleyen Subay Sicil Yönetmeliğinin 1. maddesinde, “Bu Yönetmelik; subayların rütbe terfii, rütbe kıdemliliği, kademe ilerlemesi, Türk Silâhlı Kuvvetlerinden ayırma işlemlerini; bu işlemlere esas olacak sicil belgelerinin şekil ve muhtevasını, düzenleme ve gönderilme usulünü, sicil değerlendirme ve denetleme kurullarının çalışma esaslarını; rütbe terfii, rütbe kıdemliliği ve kademe ilerlemesi yapamayanlar hakkında yapılacak işlemleri; (Mülga ibare:RG-14/6/2017- 30096) (…) general ve amirallerin kıt’a hizmeti sürelerini, astsubaylıktan subay olma şartlarını ve diğer hususlarda yapılacak işlemleri düzenler.” hükmünü amir olduğu,

2.4. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereği, subay statüsündeki personelin derece ve kademeleri 926 sayılı TSK Personel Kanunu’nun EK-IV Sayılı Cetveline göre yapıldığı, söz konusu cetvelde Kanun’un
109. maddesine göre astsubaylıktan subay olan personel hariç derece ve kademeler rütbe ve rütbe kıdemliliğine göre ilerlediği, 2.5. Derece ve kademe ilerlemelerinde farklı memurlukta geçen sürelerin ve bu memurlukta kazanılan derece ve kademelerin dikkate alınmasına yönelik 926 sayılı Personel Kanununda bir hüküm bulunmadığı, talep sahibi ile aynı durumda olan personelin de diğer memurluktaki derece ve kademelerine yönelik bir işlem yapılmadığı, unvan bilgileri ile hizmet cetveline işlendiği ancak derece ve kademe hesabında dikkate alınmadığı, bu kapsamda talep edilen sebeple derece ve kademe ilerlemesi yapılmasına yönelik yasal bir düzenleme bulunmaması nedeniyle personelin talebine işlem yapılmasının hukuken mümkün olmadığı,

3. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen 19.05.2026 tarih ve - sayılı yazı ve eklerinde özetle;
3.1. Başvuranın ilk defa 5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında 04.10.2010 tarihinde polis meslek yüksekokulu öğrencisi iken sigortalı olduğu, 25.06.2012 tarihinde Emniyet Hizmetleri sınıfında 9. derecenin 2. kademesinden polis memuru olarak atandığı, 04.03.2020 tarihinde 5. derecenin 1. kademesinde polis memuru olarak 900 ek gösterge rakamına hak kazanmış iken istifa ederek görevinden ayrıldığı, 05.03.2020 tarihinde subay aday eğitimine başladığı, 07.12.2020 tarihinde 8. derecenin 1. kademesi 850 ek gösterge ile teğmen olarak naspedildiği,

3.2. Bilindiği üzere 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun yürürlük tarihinden sonra ilk defa 5510 sayılı Kanunun 4. Maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca sigortalı sayıların prim tutarı, prime esas kazançları dikkate alınarak belirlenmekte olduğu, prime esas kazanç tutarının hesabında ise nelerin dikkate alınacağının Kanunun 80. Maddesinde hükme bağlandığı,

3.3. Buna göre, ilk defa 5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine tabi göreve başlayan ilgilinin primlerinin 5510 sayılı Kanunun 80. maddesinin üçüncü fıkrasının, “Bu Kanuna göre ilk defa 4. maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı olanların prime esas kazançlarının hesabında; a) Aylıklarını personel kanunlarına göre alan sigortalılar için; 1) İlgili Kanunları uyarınca aylık gösterge ve ek göstergeler üzerinden ödenen aylık tutarları, 2) Memuriyet taban aylık ve kıdem aylık tutarları, 3) Makam, temsil ve görev tazminatları, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 152. maddesi uyarınca (bölge, kurum, birim, çalışma mahalli, görevin niteliği ve benzeri kriterlere dayalı olarak asıl tazminatlara ilave, ek veya ayrıca ödenen tazminatlar hariç) ödenen tazminatlar (375 sayılı Kanun Hükmünde kararname eki (III) sayılı Cetvelin 1. ve 2. sıralarında sayılanlar ile düzenleyici ve denetleyici kurumların emsali personeli için, 152. maddenin “II-Tazminatlar kısmının “A-Özel Hizmet Tazminatı” bölümünün (ğ) bendi ile “F-Denetim Tazminatı” bölümünün (b) bendinde yer alan tazminatlar esas alınır),

27.7.1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun ek 17. maddesinin (A) bendinde yer alan cetvelde belirtilen oranlar üzerinden ödenen hizmet tazminatı (28.2.1982 tarihli ve 2926 sayılı Kanun ile 17.11.1983 tarihli ve 2955 sayılı Kanuna göre tazminat veya üniversite ödeneği alanların sadece rütbelerinin karşılığı hizmet tazminatları), 11.10.1983 tarihli ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun 12. maddesi uyarınca ödenen üniversite ödeneği, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunun
106. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca ödenen ek ödeme,…esas alınır…” hükmü gereği hesaplandığı,

3.4. Emekli keseneğine esas aylık ise, 5434 sayılı Kanuna tabi olanlar için geçerli olan prime esas alınan tutar olduğundan ilgiliye ait emekli keseneğine esas aylık değerlendirilmesinin yapılamadığı, ayrıca 5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine tabi Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin kazanılmış hak aylığı ve ödemeye esas aylığı ile ilgili hususların 657 sayılı Devlet Memurlarının yanı sıra 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu ile belirlendiği, 3.5. Başvuranın dilekçesine istinaden İdare tarafından verilen cevabi yazıda; başvuranın 04-10.2010- 12.06.2012 tarihleri arasında subay naspedilmeden önce Polis Meslek Yüksekokulu bünyesinde görev yaptığı dönem ilişkin bilgilerinin hizmet cetveline işlendiği ve unvan bilgilerinin düzeltildiği, subay statüsünde özlük haklarına ilişkin esasların düzenlendiği 926 sayılı TSK Personel Kanunu’nun 28. maddesinin “Türk Silâhlı Kuvvetlerine mensup subayların; rütbeleri, bekleme süreleri, nasıpları, rütbe terfii ve kademe ilerlemesi şartları bu kanun hükümlerine tabidir.” hükmü ve 45. maddesinin “Rütbelere ve rütbe kıdemliliklerine ait kademeler ve bu kademelerin üst derece maaş kademelerine sirayeti subaylar hakkında EK-VI, astsubaylıktan subaylığa geçenler hakkında EK-VII sayılı çizelgede gösterilmiştir.” hükümleri gereği subay statüsündeki personelin derece/kademe işlemlerinin 926 sayılı Kanun’un EK-VI sayılı cetveline göre yapıldığı, söz konusu cetvelde farklı unvan ve memuriyette geçen sürelerin derece ve kademe ilerlemesi işlemlerinde dikkate alınmasına ilişkin yasal bir düzenleme bulunmadığı, derece ve kademe ilerlemesi yapılmasının yasal olarak mümkün olmadığı,

Açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

4. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın:
4.1. “Dilekçe, Bilgi Edinme ve Kamu Denetçisine Başvurma Hakkı” başlıklı 74. maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4.2.“Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” bölümünde yer alan “Genel ilkeler” başlıklı 128. maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir...”,

5. 14.6.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun "Kurumun Görevi" başlıklı
5. maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun:
6.1. “Kapsam” başlıklı 1. maddesinde; “… subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş ve erler ile Emniyet Teşkilatı mensupları özel kanunları hükümlerine tabidir.”

/

6.2.“Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36. maddesinde; “Bu Kanuna tabi kurumlarda çalıştırılan memurların sınıfları aşağıda gösterilmiştir.
…

VII - EMNİYET HİZMETLERİ SINIFI:

Bu sınıf, özel kanunlarına göre çarşı ve mahalle bekçisi, polis, komiser muavini, komiser, başkomiser emniyet müfettişi, polis müfettişi, emniyet amiri ve emniyet müdürü ve emniyet müdürü sıfatını kazanmış emniyet mensubu memurları kapsar…”

7. 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun:
7.1. “Kapsam” başlıklı 1. maddesinde; “Bu Kanun, Türk Silâhlı Kuvvetlerine mensup subaylar ve astsubaylara uygulanır. Türk Silâhlı Kuvvetlerinde görevli diğer asker ve sivil kişiler kendi özel kanunlarına tabidirler.

7.2. “I-Kapsam” üst başlıklı 28. maddesinde; “Türk Silâhlı Kuvvetlerine mensup subayların; rütbeleri, bekleme süreleri, nasıpları, rütbe terfii ve kademe ilerlemesi şartları bu kanun hükümlerine tabidir.”

7.3 “II-Subaylığa nasıp” başlıklı 35. maddesinde; “Harp okullarını veya fakülte ve yüksek okulları bitirenlerin subaylığa nasıpları aşağıdaki esaslara göre yapılır:… d) (Değişik: 11/2/2014-6519/26 md.)

Fakülte veya yüksekokulları kendi hesaplarına bitirenlerden Türk Silahlı Kuvvetlerinde branşları ile ilgili muvazzaf subaylığa geçme talebinde bulunanlar, subaylığa nasıp onayı tarihinden geçerli olarak muvazzaf subay nasbedilirler. Bu personelin subaylık nasıpları hangi tarihte olursa olsun, kademe ilerlemesi veya üst rütbeye yükselmelerine esas olacak nasıpları onay takvim yılının 30 Ağustos tarihi esas alınır ve kademe ilerlemesi veya üst rütbeye yükselmelerinde 31 ve 32 nci madde hükümlerine göre işlem yapılır. Nasıp düzeltilmesinden ötürü maaş, maaş farkı ödenmez ve diğer özlük hakları verilmez…”

7.4. “III-Kademe ilerlemesi şartları” üst başlıklı 45. maddesinde; “Subaylar aşağıda yazılı esaslara göre her yıl kademe ilerlemesi yaparlar.
a) Kademe ilerleme şartları şunlardır:
1. Bulunduğu kademede bir terfi yılını doldurmuş olmak,
2. Bulunduğu rütbede ilerleyebileceği bir ileri kademe bulunmak,
3. Sicil notu, sicil tam notunun % 60 ve daha yukarısı olmak, Yukarıdaki şartları haiz olan subaylar, her yıl kademe ilerlemesi yaparlar.
b) (Değişik: 3/7/1975 – 1923/20 md.) Rütbelere ve rütbe kıdemliliklerine ait kademeler ve bu kademelerin üst derece maaş kademelerine sirayeti subaylar hakkında EK-VI, astsubaylıktan subaylığa geçenler hakkında EK-VII sayılı çizelgede gösterilmiştir. Kademe ilerlemesi suretiyle üst rütbe maaşı almış olmak, üst rütbeye terfii gerektirmez.

c) Kademe ilerlemesinin nasıl yapılacağı ve onay makamları, Subay Sicil Yönetmeliğinde gösterilir.
d) Bekleme süreleri sonunda üst rütbeye terfi eden subaylar, yeni rütbelerinin birinci kademesine de ilerlemiş olurlar.
Bekleme süreleri dışında rütbe terfii eden subaylar da yeni rütbelerinin birinci kademesine ilerlemiş sayılırlar. Bunların yeni rütbe kademe aylıkları evvelki aylıklarından az olduğu takdirde aradaki fark kademe ilerlemesi suretiyle giderilinceye kadar evvelki aylıkları ödenmekte devam olunur.

e) (Değişik: 26/3/1982 – 2642/9 md.) Liyakatları üstlerince onanmış olan kıdemli üsteğmenler, kıdemli yüzbaşılar ve kıdemli binbaşılar yükseldikleri aylık derecelerinin birinci kademesine de ilerlemiş olurlar.

/

f) (Değişik: 3/7/1975 – 1923/20 md.) Muhtelif sebeplerle nasıp tarihleri lehlerine düzeltilenlerin, yeni nasıp tarihlerine göre subaylar için EK-VI, astsubaylıktan subay olanlar için EK-VII sayılı cetveldeki kademelere intibakları yapılır.

g) (Mülga: 9/8/1993 – KHK – 499/36 md.)
h) (Ek: 21/7/2000 – KHK – 607/7 md.; Aynen kabul: 10/5/2006-5497/6 md.) Kademe ilerlemesi yapacak subaylardan görev esnasında yaralanmaları sebebiyle uzun süreli tedaviye tabi tutulanlardan o yıla ait sicil notu olmayanlarda (a) bendindeki sicil notu şartı aranmaz. Bunların kademe ilerlemeleri sicil notu ortalamasına göre yapılır.”

8. 5510 sayılı Sosyal Sigortala ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun:
8.1. “Sigortalı sayılanlar” başlıklı 4. maddesinde; “Bu Kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından;
…
c) Kamu idarelerinde;
1) Bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendine tabi olmayanlardan, kadro ve pozisyonlarda sürekli olarak çalışıp ilgili kanunlarında (a) bendi kapsamına girenler gibi sigortalı olması öngörülmemiş olanlar,

2) Bu maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerine tabi olmayanlardan, sözleşmeli olarak çalışıp ilgili kanunlarında (a) bendi kapsamına girenler gibi sigortalı olması öngörülmemiş olanlar ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 86 ncı maddesi uyarınca açıktan vekil atananlar, sigortalı sayılırlar.
…
Birinci fıkranın (c) bendi gereği sigortalı sayılanlara ilişkin hükümler;
a) Kuruluş ve personel kanunları veya diğer kanunlar gereğince seçimle veya atama yoluyla kamu idarelerinde göreve gelenlerden; bu görevleri sebebiyle kendilerine ilgili kanunlarında Devlet memurları gibi emeklilik hakkı tanınmış olanlardan hizmet akdi ile çalışmayanlar,

b) Başbakan, Cumhurbaşkanı yardımcıları, bakanlar, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, belediye başkanları, il encümeninin seçimle gelen üyeleri,
c) Birinci fıkranın (c) bendi kapsamında iken, bu kapsamdaki kişilerin kurduğu sendikalar ve konfederasyonları ile sendika şubelerinin başkanlıkları ve yönetim kurullarına seçilenlerden aylıksız izne ayrılanlar,

d) Harp okulları ile fakülte ve yüksek okullarda, Milli Savunma Bakanlığı hesabına okuyan veya kendi hesabına okumakta iken askerî öğrenci olanlar ile astsubay meslek yüksek okulları ve astsubay naspedilmek üzere temel askerlik eğitimine tâbi tutulan adaylar,[6]
e) Polis Akademisi ile fakülte ve yüksek okullarda, Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına okuyan veya kendi hesabına okumakta iken Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına okumaya devam eden öğrenciler ile polis nasbedilmek üzere Polis Meslek Eğitim Merkezlerinde polislik eğitimine tabi tutulan adaylar,

f) (Ek: 2/1/2017 - KHK - 680/73 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7072/71 md.) Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile fakülte ve yüksekokullarda Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı nam ve hesabına okuyan veya kendi hesabına okumakta iken Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı nam ve hesabına okumaya devam edenler ile subay ve astsubay naspedilmek üzere temel askerlik eğitimine tabi tutulan adaylar, hakkında da uygulanır.

…

Bu Kanunun kısa vadeli sigorta kollarına ilişkin hükümleri bu maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılanlara bu kapsamda oldukları sürece uygulanmaz.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.”
8.2. “Prime esas kazançlar” başlıklı 80. maddesinde;
“Bu Kanuna göre ilk defa 4. maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı olanların prime esas kazançlarının hesabında;
a) Aylıklarını personel kanunlarına göre alan sigortalılar için;
1) İlgili Kanunları uyarınca aylık gösterge ve ek göstergeler üzerinden ödenen aylık tutarları,
2) Memuriyet taban aylık ve kıdem aylık tutarları,
3) Makam, temsil ve görev tazminatları, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 152. maddesi uyarınca (bölge, kurum, birim, çalışma mahalli, görevin niteliği ve benzeri kriterlere dayalı olarak asıl tazminatlara ilave, ek veya ayrıca ödenen tazminatlar hariç) ödenen tazminatlar (375 sayılı Kanun Hükmünde kararname eki (III) sayılı Cetvelin 1. ve 2. sıralarında sayılanlar ile düzenleyici ve denetleyici kurumların emsali personeli için, 152. maddenin “II-Tazminatlar kısmının “A-Özel Hizmet Tazminatı” bölümünün (ğ) bendi ile “F-Denetim Tazminatı” bölümünün (b) bendinde yer alan tazminatlar esas alınır), 27.7.1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun ek 17. maddesinin (A) bendinde yer alan cetvelde belirtilen oranlar üzerinden ödenen hizmet tazminatı (28.2.1982 tarihli ve 2926 sayılı Kanun ile 17.11.1983 tarihli ve 2955 sayılı Kanuna göre tazminat veya üniversite ödeneği alanların sadece rütbelerinin karşılığı hizmet tazminatları), 11.10.1983 tarihli ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun 12. maddesi uyarınca ödenen üniversite ödeneği, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunun
106. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca ödenen ek ödeme ,… esas alınır…Bu maddenin uygulamasına ilişkin usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.”
9. 27.12.1998 tarihli 23566 sayılı Resmi Gazete Yayımlanan Subay Sicil Yönetmeliği’nin:
9.1. “Amaç” başlıklı 1. maddesinde; “Bu Yönetmelik; subayların rütbe terfii, rütbe kıdemliliği, kademe ilerlemesi, Türk Silâhlı Kuvvetlerinden ayırma işlemlerini; bu işlemlere esas olacak sicil belgelerinin şekil ve muhtevasını, düzenleme ve gönderilme usulünü, sicil değerlendirme ve denetleme kurullarının çalışma esaslarını; rütbe terfii, rütbe kıdemliliği ve kademe ilerlemesi yapamayanlar hakkında yapılacak işlemleri;

(Mülga ibare:RG-14/6/2017- 30096) (…) general ve amirallerin kıt’a hizmeti sürelerini, astsubaylıktan subay olma şartlarını ve diğer hususlarda yapılacak işlemleri düzenler.”,

9.2. “Kademe ilerlemesi yapacak subaylar” başlıklı 68. maddesinde; “Teğmen, üsteğmen, yüzbaşı, binbaşı ve yarbay rütbesindeki subaylardan rütbe terfii veya rütbe kıdemliliği sırasında bulunmayanlardan kademe ilerlemesi şartlarını taşıyanlar ile rütbe terfii veya rütbe kıdemliliği yapamayanlardan kademe ilerlemesi şartlarını taşıyanlar, her yılın 30 Ağustos tarihinde Kanunun EK-VI Sayılı Cetvelindeki Gösterge Tablosuna göre; Kanunun 109. maddesine göre astsubaylıktan subay olanlar ise, Kanunun EK-VII Sayılı Cetvelindeki Gösterge Tablosuna göre kademe ilerlemesi yapabilirler.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ ERTUNÇ ERKAN BALTA’NIN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

10. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya birlikte değerlendirilerek başvurunun reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

11. Başvuran, bir numaralı paragrafta ayrıntılarına yer verildiği üzere başvurusunda; 25.06.2012- 04.03.2020 tarihleri arasında Emniyet Genel Müdürlüğünde polis memuru olarak çalıştığı dönemdeki derece ve kademesinin Milli Savunma Bakanlığında subay olarak çalıştığı dönemde dikkate alınmadığını belirtmektedir. Başvuran, derece kademesinin yeniden düzenlenmesini ve buna bağlı yan haklar olarak; yeşil pasaport hakkı, maaş, atama, rütbe karşılığı, kadro derece kademenin getireceği diğer yan haklar ile emekli sandığına kesilecek olan prim ve matrahlardaki hak kayıplarının iadesini talep etmektedir.

12. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen cevabi yazıda; başvuranın 04-10.2010-12.06.2012 tarihleri arasında subay naspedilmeden önce polis olarak görev yaptığı döneme ilişkin bilgilerinin hizmet cetveline işlendiği ve unvan bilgilerinin düzeltildiği, subay statüsünde özlük haklarına ilişkin esasların düzenlendiği 926 sayılı TSK Personel Kanununda farklı unvan ve memuriyette geçen sürelerin derece ve kademe ilerlemesi işlemlerinde dikkate alınmasına ilişkin yasal bir düzenleme bulunmadığı gerekçesiyle talebin reddedildiği ifade edilmiştir.

13. Başvuranın hizmet belgesi incelendiğinde; 04.10.2010 tarihinde polis meslek yüksekokulu öğrencisi iken sigortalı olduğu, 25.06.2012 tarihinde Emniyet Hizmetleri sınıfında 9. derecenin 2. kademesinden polis memuru olarak göreve başladığı, 04.03.2020 tarihinde 5. derecenin 1. kademesinde 900 ek gösterge rakamına hak kazanmış iken istifa ederek görevinden ayrıldığı, 05.03.2020 tarihinde subay aday eğitimine başladığı, 07.12.2020 tarihinde 8. derecenin 1. kademesi 850 ek gösterge ile teğmen olarak naspedildiği,

30.08.2025 tarihinde ise 7. derecenin 3. kademesinde olduğu görülmektedir.
14. Bununla birlikte, başvuranın polis memurluğunda geçirdiği sürelerin kazanılmış hak aylığı derece ve kademe hesabında değerlendirilmesi ve derece kademesinin yeniden düzenlenerek bu düzenlemeye bağlı yan haklar olarak emekli sandığına kesilecek olan prim ve matrahlardaki hak kayıplarının iadesi talebi incelendiğinde; emekli keseneğine esas aylık intibakı, 657 sayılı Kanunun 36. maddesine göre kazanılmış hak aylığı intibakında değerlendirilmeyen, diğer sosyal güvenlik statülerine tabi olarak çalışılan sürelerin kazanılmış hak aylık derece ve kademesinde belirlenen esaslar çerçevesinde eklenmesiyle hesaplanan derece ve kademe aylığını oluşturmaktadır. Diğer bir deyişle emekli keseneğine esas intibak hesabında ilgililerin sigortalı geçen tüm hizmetleri birlikte değerlendirilmekte olduğundan, çoğu zaman kazanılmış hak intibakı ile emekli keseneğine esas aylık intibakı aynı şekilde ilerlemeyerek, farklı derece/kademelerde ilerleyebilmektedir.

15. Öte yandan subay statüsündeki personelin derece ve kademelerinin 926 sayılı TSK Personel Kanunu’nun EK-IV Sayılı Cetveline göre yapıldığı, derece ve kademeleri rütbe ve rütbe kıdemliliğine göre ilerlediği, konuyla ilgili mevzuatın 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu ve 5510 sayılı Kanunları olduğu, emekli keseneğine esas aylıkta, 5434 sayılı Kanuna tabi olanlar için geçerli olan prime esas alınan tutar dikkate alındığı, ancak başvurana ait emekli keseneğine esas aylık değerlendirilmesinin yapılamadığı, ayrıca Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin 5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine tabi olduğu, ilgili hususların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile birlikte 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu hükümlerine göre belirlendiği görülmektedir.
16. Kazanılmış hak intibakı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda yer alan memuriyete giriş derece ve kademesine, yine bu Kanunda yer alan ilavelerin yapılması suretiyle bulunacak derece ve kademeyi, başka bir ifadeyle devlet memurluğu statüsünde geçen veya geçmiş sayılan hizmetlerin her yılına bir kademe ve her üç yılına bir derece hesabıyla bulunacak derece ve kademeyi ifade etmektedir. Bu kapsamda 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Ortak Hükümler” başlığı altındaki 36. maddesinin (A) bendindeki tabloda, memurların göreve başlayış derece ve kademeleri ile azami yükselinebilecek derece ve kademeler öğrenim durumlarına göre belirlenmiştir. Bu çerçevede, devlet memurları öğrenim durumlarına göre belirlenen derece ve kademelerden görevlerine başlayıp, görev yapılan her yıl için bir kademe ilerlemesi, her üç yıl için bir derece ilerlemesi almakta, ayrıca memuriyetteyken üst öğrenimi bitirenler, aynı üst öğrenimi tahsile

/ ara vermeden bitirerek göreve başlayan emsallerinin ulaşabilecekleri derece ve kademeleri aşmamak kaydıyla, bitirdikleri üst öğrenimin derece ve kademesinden yine görev yapılan her yıl için bir kademe ilerlemesi, her üç yıl için bir derece ilerlemesi almaktadır. Diğer yandan 657 sayılı Kanunun 84. maddesi ile muvazzaf askerlik hizmetinde geçen sürelerin bu intibak kapsamında değerlendirileceği, aynı Kanunun
36. maddesinde ise memuriyet hizmetleri dışında hangi hizmetlerin memuriyette geçmiş gibi değerlendirilerek kazanılmış hak aylığı intibakında dikkate alınacağı belirlenmiştir.

17. Anayasa Mahkemesinin yerleşik kararlarında da ifade edildiği üzere, Anayasa’nın 2. maddesinde yer alan hukuk devletinin temel ilkelerinden biri “belirlilik” tir. Bu ilkeye göre, yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olması, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu birtakım güvenceler içermesi gereklidir. Belirlilik ilkesi, hukuksal güvenlikle bağlantılı olup; birey, belirli bir kesinlik içinde, hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını, bunların kamu idarelerine hangi müdahale yetkisini doğurduğunu, kanundan öğrenebilme imkânına sahip olmalıdır (Anayasa Mahkemesi Bubo Çelik Başvurusu, B. No: 2013/3954,Resmi Gazete Tarihi: 26/2/2015)

18. Yasal düzenlemeye dayanarak erişilebilir, bilinebilir ve öngörülebilir gibi niteliksel gereklilikleri karşılaması koşuluyla mahkeme içtihatları ve yürütmenin düzenleyici işlemleri ile de hukuki belirlilik sağlanabilir. Hukuki belirlilik ilkesinde asıl olan, bir hukuk normunun uygulanmasıyla ortaya çıkacak sonuçların o hukuk düzeninde öngörülebilir olmasıdır (Anayasa Mahkemesi, E. 2017/144, K. 2016/198,

Resmi Gazete 18.10.2017). Somut olay özelinde, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nu ve Subay Sicil Yönetmeliği’nde rütbede bekleme sürelerinin ve sicil şartına ilişkin hükümlerin bulunduğu, dolayısıyla hukuki belirlilik ilkesiyle bağdaştığı görülmektedir.

19. Somut olayda başvuranın geçmiş kamu hizmeti (polis memurluğu) sürelerinin kazanılmış hak aylığı derece ve kademe hesabında (maaş derecesinde) değerlendirilmesi ile askeri rütbe kıdem ve terfi işlemlerinin tamamen farklı hukuki rejimlere tabi olduğu, polislik mesleğinin devlet memuru statüsünde emniyet sınıfı bünyesinde yer aldığı, subaylık mesleğinin askeri hiyerarşide ve askeri personel statünde olduğu, her iki mesleğin farklı mevzuata tabi oldukları dolayısıyla statü farkı nedeniyle geçmiş hizmet sürelerinin askeri rütbe bekleme sürelerinden sayılamayacağı, Subay Sicil Yönetmeliğinde düzenlenen hükümlere göre ise terfi için rütbeye mahsus bekleme süresinin tamamlanması ve anılan rütbede bekleme sürelerinde yeteri kadar sicilinin bulunması halinde talebin karşılanmasının mümkün olacağı, öte yandan bu durumun personelin devlet memurluğu (polis) statüsünde anayasal ve yasal olarak elde ettiği kazanılmış hak aylığı maaş derecesi intibakının yapılmasına ve özlük haklarının korunmasına engel teşkil etmeyeceği değerlendirilmektedir.

20. Yukarıda yapılan açıklamalar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yüksek yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın mevzuatta rütbe terfi ve rütbe kıdemliliği işlemlerinde rütbede belirli oranda sicil bulunma koşulunun bulunduğu, personelin tüm işlemlerinde (terfi, erken terfi, atama, kurs/yurt dışı görevlere seçim lojman, yaz/kış kamp puanı vb.) kullanılan sicil sisteminin de bu çerçevede düzenlendiği, diğer yandan başvuranın 8 yıllık polislik mesleğinden istifası sonrasında subay olarak atanmasının askeri rütbe kıdeminin ilerlemesini etkilemeyeceği, uzun yıllar polis memuru statüsünde hizmet vermiş olması nedeniyle söz konusu derece kademesinin yeniden düzenlenmesi ve buna bağlı yan haklar olarak; yeşil pasaport hakkı, maaş, atama, rütbe karşılığı, kadro derece kademenin getireceği diğer yan hakların verilmesi gerektiği yönünde bir beklenti içerisinde olmasının anlaşılabilir olduğu değerlendirilmekte ise de, mevcut mevzuat hükümleri uyarınca 657 sayılı Kanunu kapsamında geçen hizmet sürelerinin kazanılmış hak aylığı intibakında değerlendirilmesine hukuken imkân bulunduğu, öte yandan idarece başvuranın farklı unvan ve memuriyette geçen sürelerin derece ve kademe ilerlemesi işlemleri ve buna bağlı yan haklarda dikkate alınmamasında hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

21. İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "İyi yönetim ilkeleri" başlıklı 6. maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “Kararların gerekçeli olması” ve “Kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği görülmüştür.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

22. 6328 sayılı Kanunun 21. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede yetkili ve görevli mahkemelerde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle; BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURAN VEKİLİNE, MİLLÎ SAVUNMA BAKANLIĞINA ve KARA KUVVETLERİ KOMUTANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Mehmet AKARCA
Kamu Başdenetçisi

Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.

Kavaklıdere Mah. Zeytindalı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA