Başvuranın, Kazakistan uyruklu babasına ülkemizde sunulan sağlık hizmetinin ücretine itirazı hakkındadır.

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, 10.12.2025 tarihli başvurusunda özetle: 1981 yılında Kazakistan’da doğduğunu, 2005 yılında evlenerek Türkiye’ye geldiğini, 2008 yılında da Türk vatandaşlığını aldığını, Sosyal Güvenlik Kurumuna tabi bir çalışan olduğunu; Kazakistan’da ikamet eden ve Kazakistan vatandaşı olan babası ’u, beynindeki tümörün çıkarılması ameliyatının ülkemizde yapılması için, Ankara’ya çağırdığını; babasının Ankara Bilkent Şehir Hastanesi ile Etlik Şehir Hastanesinden almış olduğu sağlık hizmetlerinin “Kamu Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi- EK-2A Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Kapsamında Sunulan Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi” üzerinden (Bilkent Şehir Hastanesine 397.526,60 TL ve Etlik Şehir Hastanesine 23.140,00 TL ve toplamda 420.666,60 TL olarak) ücretlendirildiğini belirterek, bakmakla yükümlü olduğu Kazakistan uyruklu babası ’un tedavi ücretinin Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) fiyatları üzerinden hesaplanmasını veya Kamu Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesinin daha düşük fiyatlı EK-2 fiyat listesinden hesaplanmasını ve fazladan ödenmiş olduğu tutarın tarafına iadesini talep etmiştir. Bu başvuru, 07.01.2026 tarihli ve sayılı Gönderme Kararı ekinde Sağlık Bakanlığına iletilmiştir.
2. Başvuran, 12.02.2026 tarihinde Sağlık Bakanlığı tarafından olumsuz cevap verildiğini belirterek, yapılan tedavinin sağlık turizmine konu saç ekme, estetik ve benzeri bir operasyon olmadığını, doğrudan hayati tehlikeyi ortadan kaldırdığını ve tedavi görenin de bakmakla yükümlü olduğu babası olduğunu ifade ederek 10.12.2025 tarih ve sayılı müracaatında belirttiği gibi babası ’un tedavi ücretinin Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) fiyatları üzerinden hesaplanmasını ve fazladan ödenmiş olduğu tutarın tarafına iade edilmesini talep etmiştir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

3. Kurumumuzun 07.01.2026 tarihli ve sayılı Gönderme Kararına cevaben Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 22.01.2026 tarihli ve sayılı yazısında özetle;

3.1. Başvuran tarafından “Kazakistan uyruklu babası ’un tedavi ücretinin Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) fiyatları üzerinden hesaplanması veya Kamu Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesinin daha düşük fiyatlı EK-2 fiyat listesinden hesaplanması ve fazladan ödenmiş olduğu tutarın tarafına iadesinin” talep edildiğinin anlaşıldığı,

3.2. Genel sağlık sigortası (GSS) hak sahiplerine Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile sözleşmeli sağlık hizmet sunucularında sunulan sağlık hizmetleri ile GSS hak sahibi olmamakla birlikte ilgili mevzuatında GSS hak sahiplerine uygulanan fiyatlar üzerinden sağlık hizmeti sunulacağı belirtilen kişilere sunulan sağlık hizmetlerinin faturalandırılmasının, Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) ile belirlenen usul ve esaslar ile SUT’ta belirtilen fiyatlar üzerinden gerçekleştirildiğinin bilinmekte olduğu, 3.3. SUT ile belirlenen usul ve esaslar ile SUT’ta belirtilen fiyatlar üzerinden hizmet alma hakkı bulunmayanların, Sağlık Bakanlığı hastaneleri ile Devlet üniversite hastanelerinden aldıkları sağlık hizmetlerinin Sağlık Bakanlığınca yayımlanan Kamu Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifeleri (KSHFT) ile Fiyat Tarifeleri Usul ve Esaslarına göre ücretlendirildiği; bu doğrultuda, yabancı uyruklu kişilere sunulan sağlık hizmetlerinin, KSHFT Usul ve Esaslarında istisna tutulan durumlar haricinde, KSHFT eki Ek-2A Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Kapsamında Sunulan Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi üzerinden ücretlendirilmesi gerektiği ve başvuranın talebinin uygun değerlendirilmediği,

3.4. Ancak Fiyat Tarifeleri Usul ve Esaslarının 12’nci maddesinin (p) bendinde “Türk soylu yabancılara Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi (EK-2) hükümlerine göre işlem tesis edilir. Bu kişilerin uyruğunda bulundukları ülke makamlarından aldıkları Türk soylu olduklarını gösterir ‘Apostil şerhli ya da Dışişleri Bakanlığınca/Valiliklerce onaylanmış’ belgeyi veyahut Valilikler bünyesinde bulunan Tayin ve Tespit Komisyonlarınca ‘Türk soylu olunduğuna yönelik kararı’ ibraz etmeleri gerekir. Türk soylu olarak ücretlendirme Türk soylu belgesinin ibraz tarihinden itibaren sunulan sağlık hizmetlerini kapsar.” hükmünün yer almakta olduğu ve bundan sonraki sağlık hizmeti ihtiyacı halinde, Sağlık Bakanlığı ve Devlet üniversite hastanelerine başvuru esnasında Türk soylu belgesini ibraz edilmesi halinde sunulan hizmetlerin,

Ek-2 fiyat tarifesi üzerinden ücretlendirilebileceği belirtilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

4. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

6. 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 1’inci maddesinde;
“Genel bütçeye dahil daireler ile … kamu kurum ve kuruluşlarınca üretilen mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticarî indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanmaz… Cumhurbaşkanı birinci fıkra hükmünden muaf tutulacak kişi veya kurumları tespit etmeye yetkilidir…

Bu Kanunun yayımı tarihinden önce beşinci fıkrada belirtilen kanunlar dışında; kanun, kanun hükmünde kararname, tüzük, yönetmelik, genelge ve benzeri düzenleyici işlemler ile diğer idari işlemlerle tesis edilmiş bulunan ücretsiz veya indirimli tarife uygulamalarına 31.12.2001 tarihinden itibaren son verilir.”

7. 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’nun “Temel Esaslar” başlıklı 3’üncü maddesinin (c) fıkrasında;
“Bütün sağlık kurum ve kuruluşları ile sağlık personelinin ülke sathında dengeli dağılımı ve yaygınlaştırılması esastır. Sağlık kurum ve kuruluşlarının kurulması ve işletilmesi bu esas içerisinde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca düzenlenir. Bu düzenleme ilgili Bakanlığın görüşü alınarak yapılır. Gerek görüldüğünde özel sağlık kuruluşlarının her türlü ücret tarifeleri sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca onaylanır. Kamu kurum ve kuruluşlarına ait sağlık kuruluşları veya sağlık işletmelerinde verilen her türlü hizmetin fiyatları Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca tespit ve ilan edilir…”

8. 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin “Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü” başlıklı 355’inci maddesinde;
“(1) Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri şunlardır:… ç) Sağlık hizmetlerinin ücret tarifelerini belirlemek veya tasdik etmek,…”
9. 2219 sayılı Hususi Hastaneler Kanunu’nun 28’inci maddesinde;
“Hususi hastanelerde yatan hastalardan sınıflarına göre alınacak gündelik ücret Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaletince uygun görülecek miktardan fazla olamaz.”
10. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 10.1. “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde;
“Bu Kanunun amacı, sosyal sigortalar ile genel sağlık sigortası bakımından kişileri güvence altına almak; bu sigortalardan yararlanacak kişileri ve sağlanacak hakları, bu haklardan yararlanma şartları ile finansman ve karşılanma yöntemlerini belirlemek; sosyal sigortaların ve genel sağlık sigortasının işleyişi ile ilgili usûl ve esasları düzenlemektir.”

10.2. “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde;
10) (Değişik: 17/4/2008-5754/1 md.) Bakmakla yükümlü olduğu kişi: 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi ile 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendinin (1), (2) ve (7) numaralı alt bentleri ile yedinci ve sekizinci fıkraları ile onikinci fıkrasındaki askeri öğrenci adayları ile Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi öğrenci adayları dışında kalan genel sağlık sigortalısının, sigortalı sayılmayan veya isteğe bağlı sigortalı olmayan, kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olan;[1][2][3]
a) Eşini,
b) 18 yaşını, lise ve dengi öğrenim veya 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanununda belirtilen aday çıraklık ve çıraklık eğitimi ile işletmelerde meslekî eğitim görmesi halinde 20 yaşını, yüksek öğrenim görmesi halinde 25 yaşını doldurmamış ve evli olmayan çocukları ile yaşına bakılmaksızın bu Kanuna göre malûl olduğu tespit edilen evli olmayan çocuklarını,

c) Geçiminin genel sağlık sigortalısı tarafından sağlandığı Kurumca belirlenen kriterlere göre tespit edilen ana ve babasını, …ifade eder…”
11. 26.04.2025 tarihli ve 32882 saylı Resmi Gazete’de yayımlanmış Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik’in
11.1. “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde;
“(1) Bu Yönetmelik, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve milletlerarası ikili mütekabiliyet anlaşmaları kapsamına girmeyen, ancak; yurt dışından sağlık hizmeti almak amacıyla ülkemize gelenler ile turist olarak ülkemizde bulunduğu sırada sağlık hizmeti ihtiyacı ortaya çıkan kişiler ve bu kişilere sağlık hizmeti sunan kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler, özel sağlık kuruluşları ve aracı kuruluşları kapsar.

(2) Aşağıdaki durumlar bu Yönetmelik kapsamında yer almaz:
a) Savaş, afet ve benzeri olağanüstü durumlarda, Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen ülkelerden, Türkiye’de bulundukları sürede sağlık hizmeti alan veya bu ülkelerden sivil toplum kuruluşları tarafından tedavi amacıyla getirilerek tedavi bedeli ödenen yabancı hasta ve yaralılar.

b) Bakanlık, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı veya Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı tarafından uygun görülen sivil toplum kuruluşları aracılığıyla Balkanlardan ve Türk Cumhuriyetlerinden ülkemize tedavi amaçlı getirilen hastalar.
c) Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı tarafından getirilen hastalar.
ç) Türkiye Cumhuriyeti’nin imzalamış olduğu uluslararası anlaşma uyarınca sosyal güvenlik sözleşmeleri kapsamında sağlık yardımı alma hakkı olan ülke vatandaşları ile Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarını ve ülkemize sağlık alanında milletlerarası ikili işbirliği anlaşması kapsamında tedavi için gelenler.

d) Ülkemizde öğrenim görmek için öğrenci ikamet izni alanlar ile bunların eğitimleri süresince bakmakla yükümlü oldukları yakınları için aile ikamet izni alanlar.

e) Geçici koruma altındaki yabancılar, uluslararası koruma statüsü alanlar veya vatansız kişi statüsünde olanlar.
f) 29/5/2009 tarihli ve 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 28 inci ve 44 üncü maddesi kapsamında bulunanlar.
g) Türk soylu olduğuna dair belge ibraz eden Türk soylu yabancılar.
ğ) Adli vaka kapsamında kolluk kuvvetlerince getirilerek acil sağlık hizmeti alan yabancılar.
(3) İkinci fıkrada yer alan kişiler, kendi isteği ile uluslararası sağlık turizmi kapsamında ücret ödemeyi taahhüt etmesi durumunda bu Yönetmelik kapsamında uluslararası sağlık turizmi hizmeti alabilir.

11.2. “Fiyatlandırma” başlıklı 11’inci maddesinde;
“(1) Uluslararası sağlık turizmi kapsamında sunulan sağlık hizmetinin bedeli Bakanlıkça belirlenir.
(2) Sağlık tesisi, Bakanlıkça belirlenen sağlık turizmi fiyat tarifesinde belirlenen usul ve esaslara uymakla yükümlüdür.”
12. 25.01.2024 tarih ve E-23642684 407.03-234054962 sayılı Sağlık Bakanlığı Makam Olur’u ile yürürlüğe konulan Kamu Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi Fiyat Tarifeleri Usul ve Esaslarının (EK-1’in);

12.1. “Amaç ve kapsam” başlıklı birinci maddesinde;
“a) Bu tarifenin amacı; Bakanlığımız bünyesindeki sağlık hizmeti sunucuları ile devlet üniversiteleri bünyesinde yer alan sağlık hizmet sunucularını (devlet üniversite hastaneleri, sağlık uygulama ve araştırma merkezleri, diş hekimliği fakülteleri), (Değişiklik 30.03.2023 tarih ve 212283953 sayılı Makam Olur’u) belediye hastaneleri tarafından sunulan sağlık hizmetlerinin (ön tanı, tanı, tedavi, tıbbi rehabilitasyon, acil sağlık hizmetleri ile sağlık turizmi), (Değişiklik 26.09.2025 tarih ve 289063282 sayılı Makam Olur’u) aile hekimliklerinde ücret karşılığı sunulan sağlık hizmetlerinin fiyat tarifeleri ile uygulamaya ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir…
c) Bu fiyat tarifesi, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından finansmanı karşılanıp karşılanmadığına bakılmaksızın, insan sağlığına yönelik Sağlık Bakanlığı tarafından sunulması uygun görülen (Değişiklik 26.09.2025 tarih ve 289063282 sayılı Makam Olur’u) (birinci basamak sağlık hizmetleri ile aile hekimliği hizmetleri hariç) sağlık hizmetlerini kapsamaktadır.

ç) Bu fiyat tarifesi eki Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Kapsamında Sunulan Sağlık Hizmetleri Fiyat Listesi (Ek-2A) listesinde yer alan fiyatlar kamu ve özel tüm sağlık hizmet sunucuları tarafından sunulan sağlık hizmetlerini kapsamaktadır…”
12.2. “Dayanak” başlıklı 2’nci maddesinde;
“a) (Değişiklik:03.05.2021 tarih ve 954 sayılı Makam Olur’u) Kamu Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi; 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’nun 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 355’inci maddesinin “ç” bendi, 2219 sayılı Hususi Hastaneler Kanunu’nun 28’inci maddesi hükümlerine dayanarak hazırlanmıştır…”
12.3. “Kamu Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesinin Genel Uygulama İlkeleri” başlıklı 3’üncü maddesinde;
“a) 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında olan kişilere sunulan sağlık hizmetleri 5510 Sayılı Kanun ve ilgili mevzuatı hükümleri çerçevesinde yürütülür.

b) Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından finansmanı karşılanmayan sağlık hizmetleri, kişiler GSS kapsamında olsa dahi Ek-2 Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi üzerinden fiyatlandırılır.

c) GSS kapsamında olmayan veya GSS kapsamında olduğu halde sağlık hizmet bedelini kendisinin ödeyeceğini beyan eden kişilere sunulan sağlık hizmet bedelleri Ek-2 SHFT üzerinden fiyatlandırılır.

ç) 5510 Sayılı Kanun’un Geçici 20’nci maddesi kapsamında yer alan banka ve sandık kapsamındaki iştirakçiler ile kamu ve özel hukuk tüzel kişilerinin mensuplarına yönelik sunulacak sağlık hizmetleri için Ek-2 SHFT fiyatları uygulanır.
d) 5233 Sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanunu’nun ‘Karşılanacak Zararlar’ başlıklı 7’nci maddesinin (b) bendinde yer alan ‘Yaralanma, engelli hâle gelme ve ölüm hâllerinde uğranılan zararlar ile tedavi ve cenaze giderleri’ hükmü ve 4/10/2004 tarihli ve 2004/7955 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Yönetmelik gereğince 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 1’inci, 3’üncü ve 4’üncü maddeleri kapsamına giren eylemler veya terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle zarar gören ancak GSS’den yararlanmayan kişilerin (Türk vatandaşı veya yabancı uyruklu ) tedavi giderleri SUT ve eklerinde yer alan fiyat tarifeleri üzerinden fatura edilir.”

12.4. “Adli Tıp Hizmetlerinin Fiyatlandırılması” başlıklı 9’uncu maddesinin (a) fıkrasında;
“Adli vaka kapsamında sunulan sağlık hizmetlerinin ücretlendirilmesinde (Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevlerince muayene, tetkik, tedavi için sevk edilen tutuklu ve hükümlüler ile herhangi bir adli olaya taraf olan ve adli makamlarca (mahkeme, savcılık, kolluk kuvvetleri, polis karakolları) sağlık durumlarının belirlenmesi, adli raporlarının düzenlenmesi amacı ile gönderilen sanık, mağdur, müşteki durumundaki kişilerin tıbbi muayene, kontrol, tetkik ve tedavileri) Sağlık Uygulama Tebliği fiyat ve hükümlerine göre işlem tesis edilir. Sağlık Uygulama Tebliği ve eki fiyat listelerinde yer almayan iş ve işlemler, Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi (Ek-2) üzerinden faturalandırılır.”
12.5. “Sağlık Raporlarının Fiyatlandırılması” başlıklı 11’inci maddesinin (a) fıkrasında;
“Sosyal Güvenlik Kurumunca mevzuatı gereği sevk belgesi düzenlenerek gönderilen hak sahiplerinin sağlık kurulu raporları Sağlık Uygulama Tebliği hükümlerine göre fatura edilir.”

12.6 “‘Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik’ kapsamındaki kişilere sunulan sağlık hizmetlerinin fiyatlandırma usul ve esasları” başlıklı 12’nci maddesinde;

“a) Bu Yönetmelik kapsamındaki kişilere verilen sağlık hizmetlerinin bedelleri; Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Kapsamında Sunulan Sağlık Hizmetleri Fiyat Listesi’nde (Ek-2A) yer alan fiyatlar kamu ve özel tüm sağlık hizmet sunucuları için TABAN fiyattır.

b) Kamu üniversitelerine bağlı tıp fakülteleri hastaneleri (devlet üniversite hastaneleri, sağlık uygulama ve araştırma merkezleri, diş hekimliği fakülteleri) için USHAŞ Uluslararası Sağlık Hizmetleri Anonim Şirketi önerisi ile Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Kapsamında Sunulan Sağlık Hizmetleri Fiyat Listesi Ek-2A’da yer alan fiyatlara uygulanacak kat sayıyı Rektörlük işlem veya liste bazlı belirleyebilir.

c) Sağlık Bakanlığı’na bağlı sağlık kurum ve kuruluşlar için USHAŞ Uluslararası Sağlık Hizmetleri Anonim Şirketi önerisi ile Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Kapsamında Sunulan Sağlık Hizmetleri Fiyat Listesi Ek-2A’da yer alan fiyatlara uygulanacak kat sayıyı Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü işlem veya liste bazlı beliryebilir…
h) Savaş, afet, açlık vb. olağanüstü durumlarda, Cumhurbaşkanlığı veya ilgili Bakanlığın talimatıyla belirlenen ülkelerden, Türkiye'de bulundukları sürede alacakları sağlık hizmetleri veya bu ülkelerden sivil toplum kuruluşları tarafından insani amaçlı tedavi amacıyla getirilerek tedavi bedeli ödenen yabancı hasta ve yaralılara Sağlık Uygulama Tebliği fiyat ve hükümlerine göre işlem tesis edilir…
ı) Bakanlığımız, Türk İş birliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) veya Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı tarafından uygun görülen sivil toplum kuruluşları tarafından Balkanlardan ve Türki Cumhuriyetlerinden ülkemize tedavi amaçlı getirilen hastalara Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi (EK-2) hükümlerine göre işlem tesis edilir. i) Türk İş birliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) tarafından getirilen hastalara Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi (EK-2) hükümlerine göre işlem tesis edilir…
k) Ülkemizle sağlık alanında milletlerarası ikili iş birliği anlaşması ve 3359 sayılı Kanunun Ek-14’üncü maddesi kapsamında tedavi için gelen kişiler için Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan işlemlerde Sağlık Uygulama Tebliği fiyat ve hükümleri uygulanır. Sağlık Uygulama Tebliğinde yer almayan sağlık hizmetlerinde ise Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesine (EK-2) göre işlem tesis edilir…
p) (Değişiklik:16.12.2021 tarih ve 2336 sayılı Makam Olur’u) (Değişiklik:01.03.2022 tarih ve 383 sayılı Makam Olur’u) Türk soylu yabancılara Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi (EK-2) hükümlerine göre işlem tesis edilir. Bu kişilerin uyruğunda bulundukları ülke makamlarından aldıkları Türk soylu olduklarını gösterir “Apostil şerhli ya da Dışişleri Bakanlığınca/Valiliklerce onaylanmış” belgeyi veyahut Valilikler bünyesinde bulunan Tayin ve Tespit Komisyonlarınca “Türk soylu olunduğuna yönelik kararı” ibraz etmeleri gerekir. Türk soylu olarak ücretlendirme Türk soylu belgesinin ibraz tarihinden itibaren sunulan sağlık hizmetlerini kapsar…”

12.7. “Diğer Hususlar” başlıklı 16’ncı maddesinde;
“f) Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerine (Milletvekillerinin, Yasama Organı üyeliği ile açıktan atandığı bakanlık görevi sona erenlerin ve bunların bakmakla yükümlü oldukları aile fertlerinin, ölenlerin dul ve yetimleri) veya Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin tabi olduğu mevzuat hükümlerine göre sağlık hizmeti alan kişilere (Danıştay Başkanı, Danıştay Başsavcısı, Başkanvekilleri, daire başkanları ve üyeleri ile bunların emeklileri ve bakmakla yükümlü oldukları aile fertleri, Yargıtay Birinci Başkanı, başkanvekilleri, daire başkanları ve üyeleri ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcı vekili ile bunların emeklileri ve bakmakla yükümlü oldukları aile fertleri, Sayıştay Başkanı, daire başkanları ve üyeleri ile bunların emeklileri ve bakmakla yükümlü oldukları aile fertleri, Genel Kurmay Başkanı, Kara Kuvvetleri Komutanı, Deniz Kuvvetleri Komutanı, Hava Kuvvetleri Komutanı, Jandarma Genel Komutanı ve Sahil Güvenlik Komutanı olarak atanmış olanlar ile Orgeneral/Oramiral rütbelerinde bulunanlardan aylıklarını 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununa göre almakta olanlar ve bunların emeklileri ile bakmakla yükümlü oldukları aile fertleri) sunulan sağlık hizmetleri, protokol yapılan resmi sağlık kurumlarında protokol hükümlerine, protokol yapılmayan resmi sağlık kurumlarına ise Sağlık Uygulama Tebliği hükümlerine göre fatura edilir…
ğ) Klinik araştırma ve projeler dışında kalan ve ilgili sağlık tesisinde çalışan personel tarafından yapılan Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) için yapmış oldukları çalışmalarda gerekli olan işlemler, kullanılan tıbbi malzeme ve ilaçların fiyatlandırılmasında Sağlık Uygulama Tebliği Fiyatları esas alınacaktır…
ı) Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından yayımlanan Sağlık Uygulama Tebliği revizyonları neticesinde Sağlık Uygulama Tebliği eki fiyat listelerine eklenen ancak, Kamu Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi ve eklerinde yer almayan işlemler; Bakanlığımıza bağlı sağlık hizmet sunucuları ve Kamu üniversitelerine bağlı tıp fakülteleri hastaneleri (devlet üniversite hastaneleri, sağlık uygulama ve araştırma merkezleri, diş hekimliği fakülteleri) Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan işlem bedelinin %50 ilave edilerek faturalandırılacaktır. Bu oran sağlık turizmi ve turistin sağlığı kapsamında olan kişiler için %100 olarak uygulanır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ ERTUNÇ ERKAN BALTA’NIN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

13. Yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek başvurunun reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

14. Başvuran özetle; Kazakistan uyruklu ve bakmakla yükümlü olduğu babasının hayati tehlike oluşturan rahatsızlıkları nedeniyle Ankara Bilkent Şehir Hastanesi ile Etlik Şehir Hastanesinden almış olduğu sağlık hizmetlerinin bedelinin Kamu Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesinin Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Kapsamında Sunulan Sağlık Hizmetleri Fiyat Listesi Ek-2A’ya göre tahsil edildiğini belirtmiş, tedavi ücretinin Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) fiyatları veya Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesinin EK-2 fiyat listesinden hesaplanmasını ve fazladan ödenmiş olduğu tutarın tarafına iadesini talep etmiştir.

15. Başvuranın talebine cevaben, Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından ise;
15.1. SUT ile belirlenen usul ve esaslar ile SUT’ta belirtilen fiyatlar üzerinden hizmet alma hakkı bulunmayanların, Sağlık Bakanlığı hastaneleri ile Devlet üniversite hastanelerinden aldıkları sağlık hizmetlerinin Sağlık Bakanlığınca yayımlanan Kamu Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifeleri (KSHFT) ile Fiyat Tarifeleri Usul ve Esaslarına göre ücretlendirildiği;
15.2. Bu doğrultuda, yabancı uyruklu kişilere sunulan sağlık hizmetlerinin, KSHFT Usul ve Esaslarında istisna tutulan durumlar haricinde KSHFT eki Ek-2A Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Kapsamında Sunulan Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi üzerinden ücretlendirilmesi gerektiği, bu nedenle başvuranın talebinin uygun değerlendirilmediği, 15.3. Ancak Fiyat Tarifeleri Usul ve Esaslarının 12’nci maddesinin (p) bendinde “Türk soylu yabancılara Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi (EK-2) hükümlerine göre işlem tesis edilir. Bu kişilerin uyruğunda bulundukları ülke makamlarından aldıkları Türk soylu olduklarını gösterir ‘Apostil şerhli ya da Dışişleri Bakanlığınca/Valiliklerce onaylanmış’ belgeyi veyahut Valilikler bünyesinde bulunan Tayin ve Tespit Komisyonlarınca ‘Türk soylu olunduğuna yönelik kararı’ ibraz etmeleri gerekir. Türk soylu olarak ücretlendirme Türk soylu belgesinin ibraz tarihinden itibaren sunulan sağlık hizmetlerini kapsar.” hükmünün yer almakta olduğu ve bundan sonraki sağlık hizmeti ihtiyacı halinde, Sağlık Bakanlığı ve Devlet üniversite hastanelerine başvuru esnasında Türk soylu belgesi ibraz edilmesi halinde sunulan hizmetlerin,

Ek-2 fiyat tarifesi üzerinden ücretlendirilebileceği belirtilmiştir.
16. 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile kamu kurum ve kuruluşlarının ürettiği mal ve hizmetlerde ücretsiz veya indirimli tarife uygulanması yasaklanmış, ancak Cumhurbaşkanına belirli grup ve kişilere istisna tanıma yetkisi verilmiştir.

17. 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve 2219 sayılı Hususi Hastaneler Kanunu ile de kamu kurum ve kuruluşlarına ait sağlık kuruluşları veya sağlık işletmelerinde verilen her türlü hizmetin tarifelerini belirleme ve tasdik etme yetkisi Sağlık Bakanlığına tanınmıştır. Bu hükümler çerçevesinde, Sağlık Bakanlığı bünyesindeki sağlık hizmeti sunucuları ile devlet üniversiteleri bünyesinde yer alan sağlık hizmet / sunucularının, belediye hastaneleri tarafından sunulan sağlık hizmetlerinin ve aile hekimliklerinde ücret karşılığı sunulan sağlık hizmetlerinin fiyat tarifeleri ile uygulamaya ilişkin usul ve esaslar Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenerek “Kamu Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifeleri Usul ve Esasları (Ek-1)”, “Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi (Ek-2)” ve “Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Kapsamında Sunulan Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi (Ek-2A)” (konuyla ilgili olmadığı için burada zikredilmeyen diğer tarife ve listeler) yürürlüğe konulmuştur.
18. Kamu Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifeleri Usul ve Esaslarının (Ek-1’in) 12’inci maddesinde, Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik kapsamındaki kişilere sunulan sağlık hizmetleri için Ek-2A belirlenen bedellerin TABAN fiyat olduğu ile yurt dışından sağlık hizmeti almak amacıyla ülkemize gelip de bu Yönetmelik kapsamında yer alamayan kişilere hangi tarifenin uygulanacağı hususu düzenlenmiştir. Adı geçen Yönetmeliğe göre Türk soylu olduğuna dair belge ibraz eden Türk soylu yabancıların bu Yönetmelik kapsamı dışında olduğu belirtilmiştir.

19. Kamu Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi Fiyat Tarifeleri Usul ve Esaslarının (Ek-1’in) 12’nci maddesinin
(p) fıkrasında da, Türk soylu yabancılara Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi (EK-2) hükümlerine göre işlem tesis edileceği, bu kişilerin uyruğunda bulundukları ülke makamlarından aldıkları Türk soylu olduklarını gösterir “Apostil şerhli ya da Dışişleri Bakanlığınca/Valiliklerce onaylanmış” belgeyi veyahut Valilikler bünyesinde bulunan Tayin ve Tespit Komisyonlarınca “Türk soylu olunduğuna yönelik kararı” ibraz etmeleri gerektiği ve Türk soylu olarak ücretlendirmenin Türk soylu belgesinin ibraz tarihinden itibaren sunulan sağlık hizmetlerini kapsayacağı hüküm altına alınmıştır.

20. Ayrıca, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında olan kişilere sunulan sağlık hizmetleri 5510 Sayılı Kanun ve ilgili mevzuatı hükümleri çerçevesinde yürütülmekte olup,

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından finansmanı karşılanmayan sağlık hizmetleri, kişiler genel sağlık sigortası kapsamında olsa dahi Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi (Ek-2) üzerinden fiyatlandırılmaktadır. Yine genel sağlık sigortası kapsamında olmayan veya genel sağlık sigortası kapsamında olduğu halde sağlık hizmet bedelini kendisinin ödeyeceğini beyan eden kişilere sunulan sağlık hizmet bedelleri de Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi (Ek-2) üzerinden fiyatlandırılmaktadır. Genel sağlık sigortası kapsamında olmayan kişilerden tedavi giderleri SUT fiyatları üzerinden hesaplanacaklar, Kamu Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifeleri Usul ve Esaslarının (Ek-1) 3’üncü maddesinin (d) fıkrasında, 9’uncu maddesinin (a) fıkrasında, 11’inci maddesinin (a) fıkrasında, 12’nci maddesinin (h) ve (k) fıkralarında,16’ncı maddesinin (f), (ğ) ve
(ı) fıkralarında özel olarak sayılmıştır.
21. Yine, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda, “geçiminin genel sağlık s1gortalısı tarafından sağlandığı Kurumca belirlenen kriterlere göre tespit edilen ana ve baba” genel sağlık sigortalarının bakma yükümlü olduğu kişiler arasında belirtilmiştir.

22. Bu kapsamda, Kurumumuzca yapılan değerlendirmede: Başvuranın, bakmakla yükümlü olduğu Kazakistan uyruklu babasına ülkemizde Sağlık Bakanlığı hastanelerinde sunulan sağlık hizmetinin Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) fiyatları veya Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi (EK-2) üzerinden hesaplanması ve fazladan ödenmiş olduğu tutarın tarafına iadesi talebiyle ilgili olarak;

22.1. Başvuran tarafından babasına bakmakla yükümlü olduğuna dair geçerli bir belgenin Kurumumuza sunulmaması nedeniyle “babasına bakmakla yükümlü olduğu” hususunun iddiadan ibaret kaldığı,

23.2. Kamu Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifeleri Usul ve Esaslarında (Ek-1) genel sağlık sigortası kapsamında olmayan kişilerden tedavi giderleri SUT fiyatları üzerinden hesaplanacakların özel olarak sayılması (3/d,

9/a, 11/a, 12/h,12/k,16/f, 16/ğ, 16/ı ) ve başvuranın babasının durumunun bunlardan hiçbirine uymaması nedeniyle tedavi giderlerinin SUT fiyatları üzerinden hesaplanamayacağı,

22.3. Ülkemizde almış olduğu sağlık hizmeti için genel sağlık sigortasından yararlanamayan yabancı uyruklu kişilerce “Türk Soylu” belgesi sunulması durumunda, belgenin sunulmasından sonra Kamu Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesine (EK-2’ye), “Türk Soylu” belgesi sunulmaması durumunda ise, Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Kapsamında Sunulan Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesine (Ek-2A’ya) göre işlem tesis edilmesi gerektiği ve başvuranın babasının “Türk soylu” olduğuna dair belgenin sunulmaması nedeniyle tedavi giderlerinin Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi (EK-2) üzerinden hesaplanamayacağı,

Anlaşıldığından, Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Kapsamında Sunulan Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesine (Ek-2A’ya) göre tesis edilen işlemde herhangi bir hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

23. İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında ilgili idareden süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza cevap verildiği, bu yönüyle iyi yönetim ilkelerine uygun davranıldığı anlaşılmıştır.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

24. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede görevli ve yetkili mahkemelerde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Mehmet AKARCA
Kamu Başdenetçisi

Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.

Kavaklıdere Mah. Zeytindalı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA