Karar Arama
Kamu Denetçiliği Kurumu · Tavsiye kararı
Yüksek lisans mezunu olan ve okul müdür yardımcısı olarak görev yapan başvuranın, artırımlı ek ders ücreti talebine ilişkindir.
Kamu personel rejimi / Mali Haklar
| Esas no | 2025/4481 |
|---|---|
| Karar no | 2025/9205 |
| Karar tarihi | 05.08.2025 |
| Başvuru tarihi | 05.03.2025 |
| İlgili kurum | MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI |
| Yayın tarihi | 11.08.2025 |
T.C.
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ
KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
- SAYI
- 2025/9205-S.25.13350
- BAŞVURU NO
- 2025/4481
- KARAR TARİHİ
- 05.08.2025
TAVSİYE KARARI
- BAŞVURAN
- ,TCKN:
- BAŞVURUYA KONU İDARE
- MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
- BAŞVURUNUN KONUSU
- Yüksek lisans mezunu olan ve okul müdür yardımcısı olarak görev yapan başvuranın, artırımlı ek ders ücreti talebine ilişkindir.
- BAŞVURU TARİHİ
- 05.03.2025
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Ortaokulunda Okul Müdür Yardımcısı olarak görev yapmakta olduğunu, 6. Dönem Toplu Sözleşmenin Eğitim, Öğretim ve Bilim Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme Bölümünün “Lisansüstü öğrenim gören öğretmenlere ilave ek ders ücreti” başlıklı 8 inci maddesi düzenlemesinde yer alan ‘fiilen derse girme’ ibaresinin yorum farklılıklarına neden olduğunu, okulda fiilen derse girmediği gerekçesiyle yüksek lisans mezunu olmasına rağmen ek ders ücretinin %7 artırımlı olarak ödenmediğini, yüksek lisans mezunu olup fiilen derse girme imkânı bulunmayan personele -fiilen derse girme şartı aranmaksızın- artırımlı ek ders ücreti ödenmesi yönünde kararlar verildiğini ifade etmiş olup Okul Müdür Yardımcılığı görevinin doğası gereği fiili olarak derse girme imkânı olmadığından 6. Dönem Toplu Sözleşme uyarınca ek ders ücretinin %7 artırımlı olarak ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 27.03.2025 tarihli ve sayılı bilgi ve belge talebine istinaden Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 08.04.2025 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1. 03.09.2023 tarihli ve 32298 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2024 ve 2025 yıllarını kapsayan 7. Dönem Toplu Sözleşmenin "Eğitim, Öğretim ve Bilim Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme" bölümünün "Lisansüstü öğrenim gören öğretmenlere ilave ek ders ücreti" başlıklı 8'inci maddesinde; "(1) Milli Eğitim Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerden yüksek lisans ve doktora yapmış olanlara, fiilen girdikleri dersler için ödenecek ek ders ücretleri sırasıyla %7 ve %20 artırımlı ödenir." hükmüne yer verildiği,
2.2. Diğer taraftan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 220/A maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde; yürürlükte bulunan mevzuatın mali hükümlerinin uygulanmasını yönlendirmek, bu konuda ortaya çıkabilecek her türlü meseleyi çözmek ve tereddütleri gidermenin Hazine ve Maliye Bakanlığının görevleri arasında sayıldığı, bu yetkiye istinaden Hazine ve Maliye Bakanlığının malî konulara ilişkin görüşlerinin, tüm kamu kurum ve kuruluşları bakımından bağlayıcı nitelikte olduğu,
2.3. Bu bağlamda, Hazine ve Maliye Bakanlığının konuya yönelik verdiği ve teşkilata duyurulan Hazine ve Maliye Bakanlığının 31.08.2012 tarihli ve sayılı görüş yazısının son paragrafında "Ancak, öğretmenlerin fiilen girdikleri derslerin dışındaki görevlerinden; işletmelerde meslek eğitimi ve staj kapsamındaki görevleri, hazırlık ve planlama, planlama ve bakım-onarım, öğrenci sosyal ve kişilik hizmetleri, sınav, belleticilik ve benzeri görevler için ödenen ek ders ücretleri ile 2006/11350 sayılı Kararın 14 üncü maddesine göre yüz yüze eğitim yapılmayan eğitim kurumlarında görevli öğretmenlere ödenen ek ders ücretleri ve aynı Kararın 16 ncı maddesine göre ders görevinin yapılmış sayılmasına bağlı olarak ödenen ek ders ücretleri ile Kararın 10 uncu maddesine göre ödenen 'Ders niteliğinde yönetim görevi' karşılığı gibi fiilen ders ve ek derslere girilmeksizin ödenmekte olan ek ders ücretlerinin (%5 ve %15) olarak ödenmesine imkân bulunmamaktadır." görüşünün yer aldığı,
2.4. Daha sonra konu hakkında açılan davaların Bakanlık aleyhine sonuçlanması üzerine Hazine ve Maliye Bakanlığından konu hakkındaki görüşünün yeniden değerlendirilmesinin istendiği, Hazine ve Maliye Bakanlığının 03.04.2023 tarihli ve sayılı yazısında "Anılan hükmün incelenmesinden de anlaşılacağı üzere, Bakanlığınıza bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarında görev yapmakta olan yüksek lisans ve doktora yapmış öğretmenlere ek ders ücretlerinin artırımlı ödenebilmesi bu derslere fiilen girilmesi şartına bağlanmıştır.
Bu çerçevede, ilgi (b)'de kayıtlı Bakanlığımız görüşünün yerinde olduğu değerlendirilmekte olup, söz konusu görüşümüze eklenecek herhangi bir husus bulunmamaktadır." açıklamasına yer vererek önceki görüşünde ısrarcı olduğu,
2.5. Bu nedenle ilgiliye, Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararın 10 uncu maddesi kapsamında "Ders niteliğinde yönetim görevi" karşılığında ödenen ek ders ücretinin, görmüş olduğu yüksek lisans öğrenimine bağlı olarak artırımlı ödenmesinin mümkün olmadığı, açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın;
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
3.2. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” bölümünde yer alan “Genel ilkeler” başlıklı 128 inci maddesinde “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Ders Görevi” başlıklı 89 uncu maddesinde (Değişik:
30/5/1974 – KHK-12; Aynen kabul: 15/5/1975 - 1897/1 md.) “Her derecedeki eğitim ve öğretim kurumları ile Üniversite ve Akademi (Askeri Akademiler dahil), okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri kuruluşlarda öğretmen veya öğretim üyesi bulunmaması halinde öğretmenlere, öğretim üyelerine veya diğer memurlara veyahut açıktan atanacaklara ücret ile ek ders görevi verilebilir.
Ücretle okutulacak ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve diğer hususlar Cumhurbaşkanı kararı ile tespit olunur.”,
6. 439 sayılı Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Yüksek ve Orta Dereceli Okullar Öğretmenleri ile İlkokul Öğretmenlerinin Haftalık Ders Saatleri ile Ek Ders Ücretleri Hakkında Kanunun Ek 1 inci maddesinde (Değişik: 3/4/1998 - 4359/7 md.) “Anaokullarında, anasınıflarında, yetiştirme yurtlarında, okuma yazma kurslarında, gezici köy kurslarında görevli öğretmenler ile ilköğretim kurumlarında görevli sınıf öğretmenleri aylıkları karşılığında haftada 18 saat, branş öğretmenleri 15 saat ders okutmakla yükümlüdürler. Bunlara; kanun, tüzük, yönetmelik ve eğitim programlarında verilen görevlerin yerine getirilebilmesi için zorunlu olarak ek ders görevi verilir.
Belirtilen kurumlarda öğretmen ve yönetici olarak görev alanlarla diğer eğitim kurumlarında ve Milli Eğitim Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatında görev alanlardan kimlerin zorunlu ek ders görevi alacağı ve haftalık çalışmalarının ne kadarının zorunlu ek ders görevinden sayılacağı; birden fazla sınıf okutan öğretmenlere verilecek haftalık zorunlu ders görevinin sayısı, öğretmen ve yöneticilere haftada verilecek zorunlu ek ders sayısı ve diğer hususlar 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 89 uncu maddesi hükümleri uyarınca düzenlenir.
İkinci fıkrada belirtilenlere ilave olarak, Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfına dahil denetim elemanlarına da ek ders ücreti ödenir.
(Değişik fıkra: 21/3/2006-5473/6 md.) Hazırlık ve plan çalışmaları karşılığında öğretmenlere, haftada 3 saati geçmemek kaydıyla, aylık ve ücret karşılığı okuttukları her 10 saat için 1 saat ek ders ücreti ayrıca ödenebilir. (Ek fıkra: 21/3/2006-5473/6 md.) Yarıyıl ve yaz tatillerinde yapılan ders görevleri, ders görevinin yapılmış sayılacağı haller ile yüz yüze yapılan ders görevleri dışındaki ek ders görevleri hariç, örgün ve yaygın eğitim kurumlarında aylık karşılığı ders görevini doldurmayanlara ek ders ücreti ödenmez.”
7. 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin “Hazine ve Maliye Bakanlığı” ara başlığı altında yer alan “Kamu Mali Yönetim ve Dönüşüm Genel Müdürlüğü” başlıklı 220/A maddesinde “(1) Kamu Mali Yönetim ve Dönüşüm Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri şunlardır:…
g) Bakanlığın görev alanına giren hususlarda mevzuatta yer alan mali hükümlerin uygulanmasını yönlendirmek, bu konuda ortaya çıkabilecek her türlü meseleyi çözmek ve tereddütleri gidermek,…”,
8. 03.09.2023 tarihli ve 32298 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2024 ve 2025 yıllarını kapsayan 7. Dönem Toplu Sözleşmenin “Eğitim, Öğretim ve Bilim Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme” bölümünün “Lisansüstü öğrenim gören öğretmenlere ilave ek ders ücreti” başlıklı 8 inci maddesinde “(1) Milli Eğitim Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerden yüksek lisans ve doktora yapmış olanlara, fiilen girdikleri dersler için ödenecek ek ders ücretleri sırasıyla %7 ve %20 artırımlı ödenir.”,
9. Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararın;
9.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde “Bu Kararın amacı, Millî Eğitim Bakanlığının yönetici, öğretmen, uzman ve usta öğreticileri ile diğer görevlilerinin aylık ve ek ders ücreti karşılığında okutacakları ve okutmuş sayılacakları haftalık ders saatlerinin sayısını, ders görevi alacakların niteliklerini ve diğer hususları düzenlemektir.”,
9.2. “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde “…d) Ders niteliğinde yönetim görevi: Bakanlığa bağlı her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarında görevli personelin inceleme, araştırma, planlama, programlama, yönetim, denetim, eğitim ve öğretim hizmetlerinden ek ders görevi olarak kabul edilen etkinlikleri,…
f) Ek ders görevi: Aylık karşılığı ders görevi dışında ek ders ücreti karşılığında okutulan dersleri,… ifade eder.”,
9.3. “Ders niteliğinde yönetim görevi” başlıklı 10 uncu maddesinde “(1) İlgili mevzuat hükümleri ile tespit edilen inceleme, araştırma, planlama, programlama, yönetim, denetim, eğitim ve öğretim gibi görevlerinden;…
5) (Değişik: 17/01/2011 tarihli ve 2011/1328 sayılı BKK) Yatılı ve pansiyonlu okulların pansiyondan sorumlu müdür yardımcısının haftada 28 saati ve bu okulların diğer müdür yardımcılarının ise haftada 22 saati,
6) (Değişik: 18/04/2008 tarihli ve 2008/13567 sayılı BKK) Her türdeki Anadolu liseleri, fen liseleri, sosyal bilimler liseleri, spor liseleri, kız ve erkek teknik öğretim, ticaret ve turizm okul ve kurumları, özel eğitim okul ve kurumları ile okul öncesi eğitim kurumları müdür yardımcılarının haftada 20 saati,
7) Diğer örgün ve yaygın eğitim kurumları ile azınlık okulları müdür yardımcılarının haftada 18 saati, ... ders niteliğinde yönetim görevi sayılır ve fiilen görev yapma karşılığında ek ders ücreti ödenir...”,
9.4. “Görevin fiilen yapılması” başlıklı 25 inci maddesinin birinci fıkrasında “Bu Karar kapsamında ek ders ücreti ödenebilmesi için, ek ders görevinin fiilen yapılmış olması, ek ders görevinden sayılan veya ek ders görevinin yapılmış sayılacağı hâller bakımından ise bu Kararda belirlenen koşulların oluşması şarttır. Ek ders ödemelerinden harcama yetkilisi, ödeme emri belgesini düzenleyen gerçekleştirme görevlisi ve bu Kararda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde ek ders görevinin gerçekleştiğine ilişkin belgeyi düzenleyen ve onaylayan diğer gerçekleştirme görevlileri müteselsilen sorumludur.”, düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ'NE ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11. İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Ortaokulunda Okul Müdür Yardımcısı olarak görev yapmakta olan başvuran tarafından, yüksek lisans mezunu olduğundan bahisle, 2024 ve 2025 yıllarını kapsayan 7. Dönem Toplu Sözleşme kapsamında ek ders ücretinin %7 artırımlı olarak ödenmesi talep edilmektedir.
12. Başvuruya konu uyuşmazlıkta; Müdür Yardımcısı olarak görev yapan başvuranın yüksek lisans mezunu olmakla birlikte ek ders ücretinin %7 artırımlı olarak ödenmesi talebinin, Hazine ve Maliye Bakanlığının konuyla ilgili görüş yazısına istinaden reddedildiği, Hazine ve Maliye Bakanlığının anılan yazıda özetle Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararın 10 uncu maddesine göre ödenen “Ders niteliğinde yönetim görevi” karşılığı gibi fiilen ders ve ek derslere girilmeksizin ödenmekte olan ek ders ücretlerinin artırımlı olarak ödenmesine imkân bulunmadığının belirtildiği, söz konusu yazıda her ne kadar başvuranın fiilen derse girmemesi gerekçe olarak gösterilmekte ise de Okul Müdür Yardımcısı olarak görev yapan başvuranın işin doğası gereği fiilen ders görevinin olmayacağının açık olduğu görülmüştür.
13. Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Ücretlerine İlişkin Karara göre örgün ve yaygın eğitim kurumları ile azınlık okulları müdür yardımcılarının haftada 18 saatinin ek ders niteliğinde yönetim görevi sayılacağı ve fiilen görev yapma karşılığında ek ders ücreti ödeneceği düzenlenmekle birlikte konuya ilişkin çok sayıda yargı kararında ilgili mevzuat ve yukarıda anılan Karar kapsamında fiilen derse girme imkânı bulunmayan başvuran durumundaki kişiler yönünden fiilen derse girme koşulunun aranamayacağına, Okul Müdür Yardımcılığı görevinin fiilen yapılmasının yeterli kabul edileceğine, kendisini geliştirme ve mesleki hayatına katkı sağlama amacıyla yüksek lisans yapmış olan Okul Müdür Yardımcılarına ek ders ücretlerinin %7 artırımlı olarak ödenmesi gerektiğine hükmedilmiştir.
14. Konuyla ilgili yargı kararlarında benzer uyuşmazlıklarda;
14.1. Kayseri 2. İdare Mahkemesi’nin 28.02.2024 tarihli ve sayılı kararında özetle; davalı idare tarafından yüksek lisans yapan davacının ek ders ücretinin artırımlı olarak ödenmemesinin sebebinin, davacının fiilen derse girmemesi olarak gösterildiğinin anlaşıldığı, ancak, okul müdürü olarak görev yapan davacının işin doğası gereği fiilen ders görevinin olmayacağı, ek ders ücreti ödenirken de okul müdürleri için “Her türdeki anadolu liseleri, fen liseleri, sosyal bilimler liseleri, spor liseleri, kız ve erkek teknik öğretim, ticaret ve turizm okul ve kurumları, özel eğitim okul ve kurumları ile okul öncesi eğitim kurumları müdür ve müdür başyardımcılarının haftada 25 saatinin ek ders niteliğinde yönetim görevi sayılacağı ve fiilen görev yapma karşılığında ek ders ücreti ödeneceği” düzenlemesine mevzuat hükümlerinde yer verildiği, bu durumda, yaptığı işin gereği ders görevi olmayan, bir başka deyişle fiilen derse girme imkânı bulunmayan davacı yönünden; fiilen derse girme gibi bir koşulun aranamayacağı, okul müdürlüğü görevinin fiilen yapılmasının yeterli olacağı, dolayısıyla lisans sonrası kendilerini geliştirmeleri, mesleki hayatlarına katkı sağlayabilmeleri adına yüksek lisans/doktora yapmış olan okul müdürlerine de ayrım gözetilmeksizin artırımlı ek ders ücreti ödenmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla, aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği, öte yandan, hukuka aykırılığı yargı kararı ile saptanan işlemler nedeniyle ilgililerin yoksun kaldığı parasal hakların tazmini Anayasa'nın 125 inci maddesi uyarınca zorunlu olduğundan, davacının eksik ödenen ek ders ücretlerinin 09.11.2023 tarihli başvuru tarihinden geriye doğru 60 güne tekabül eden tarihten itibarenki kısmının başvuru tarihi olan 09.11.2023 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiği, nitekim benzer bir uyuşmazlıkta Ankara Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesinin 05.07.2023 tarihli ve sayılı kararının da aynı yönde olduğu, dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle davacının mahrum kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi isteminin kabulüne oybirliğiyle karar verildiği,
14.2. Ankara Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesinin 05.07.2023 tarihli ve sayılı kararında özetle; ek ders ücretinin artırımlı ödenmesi talebine ilişkin ret işleminin iptali ile işlem nedeniyle davacının mahrum kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi isteminin kabulüne, davacının eksik ödenen ek ders ücretlerinin başvuru tarihinden geriye doğru 60 güne tekabül eden tarihten itibarenki kısmının başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verdiği,
14.3. Samsun Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin 12.01.2023 tarihli ve sayılı kararında özetle; rehber öğretmen olarak görev yapan davacı tarafından, yüksek lisans mezunu olduğundan bahisle 25.08.2021 tarihli ve 31579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 2022 ve 2023 yıllarını kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme hükümlerine göre ek ders ücretinin artırımlı hesaplanarak tarafına ödenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Altınordu Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün 13.04.2022 tarihli ve sayılı işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal haklarının yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesine karar verilmesi istemiyle açıldığı, istinaf başvurusuna konu Ordu İdare Mahkemesinin 17.11.2022 gün ve sayılı kararının esası hakkında davalı idare tarafından istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın anılan kısmının kaldırılmasına neden olacak mahiyette görülmediğinden, kararın anılan kısmına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddi gerektiği, Ordu İdare Mahkemesinin 17.11.2022 gün ve sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun, kararın hüküm fıkrasında yer alan “Davacıya eksik ödenen ek ders ücretlerinin davalı idare tarafından hesaplanarak başvuru tarihi olan 14.02.2022 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesine” ibaresinin çıkarılması ve bu ibarenin yerine “Tazmin isteminin kabulüyle, yoksun kaldığı parasal hakların 15.02.2022 tarihinden itibaren hesaplanarak idareye başvuru tarihi olan 29.03.2022 tarihinden önce tahakkuk edenlerin başvuru tarihinden, daha sonra tahakkuk edenlerin ise her hak ediş (ödenmesi gereken aylardan) tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar dönemsel olarak işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine” ibaresi eklenmek suretiyle istinaf başvurusunun düzeltilerek reddine oybirliğiyle kesin olarak karar verildiği, görülmektedir.
15. Konuyla ilgili Ombudsman’ın fiilen derse girme imkanı bulunmayan rehber öğretmenlerin artırımlı ek ödeme talepli başvurularına ilişkin farklı İdare Mahkemeleri ve Bölge İdare Mahkemelerinin kararlarına yer verilen emsal kararları incelendiğinde;
15.1. 2023/6720 sayılı Tavsiye Kararında özetle “…Rehber öğretmenlere ek ders ödemesi yapılmasına yönelik düzenlemenin amacının fiilen derse girmesi mümkün olmayan rehber öğretmelerin mağduriyet yaşamamaları ve aynı düzey farklı branşta öğretmeler ile eşitliğin sağlanması olduğu, işin doğası gereği derse girmelerinin mümkün olmadığı diğer yönetim görevi olarak ek ders ücreti alan (müdür yardımcısı vs.) öğretmenlerden farklı olarak talepleri ve tercihleri ile yönetim görev yapmadıkları bu nedenle muadilleri ile eşitliklerinin sağlanması gerektiği izahtan varestedir. Bu halde rehber öğretmenlere ders niteliğinde yönetim görevi adı ile ek ders ödemesi yapılarak fiilen derse girmiş kabul edilmektedir… Bunun dışında iş tanımı gereği fiilen derse girmeleri mümkün olmayan rehber öğretmenlerin ek ders ödemelerinde fiilen derse girme koşulunun aranmaması gerektiği gibi, rehberlik görevinin fiilen yapılmasının yeterli görülmesi gerekmektedir. Rehber öğretmenlere de ek ders ücretleri ayrım yapılmaksızın meslek hayatlarına katkı sağlaması amacıyla yapılmış lisansüstü eğitimlerinden kaynaklı toplu sözleşme hükmü gereği gerekli artırımların yapılması gerekmektedir. Bu konuya ilişkin olarak Ordu
1. İdare Mahkemesinin 17.11.2022 tarihli ve sayılı kararında da ek ders ödemesinin artırımlı ödenmesine hükmettiği görülmüş olup ilgili kararın Samsun Bölge İdare Mahkemesince onandığı anlaşılmıştır. Yine Diyarbakır 1. İdare Mahkemesinin 24.01.2021 tarihli ve sayılı kararında da ödemenin artırımlı yapılması yönünde karar verildiği anlaşılmıştır. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır…”,
15.2. 2021/14016 sayılı Tavsiye Kararında ise özetle “…Ayrıca başvuranla benzer durumda olan yüksek lisans mezunu başka bir rehber öğretmen tarafından ek ders ücretlerinin %5 artırımlı olarak ödenmesi ve mahrum kaldığı ekonomik kayıplarının tazmini talebi ile açılmış olan bir davada; Diyarbakır 1. İdare Mahkemesince 21/01/2021 tarihinde verilen . sayılı kararda, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuat hükümlerine uyarlık bulunmadığı gerekçesi ile idarenin dava konusu işleminin iptaline ve davacının eksik ödenen ek ders ücretinin (mahrum kaldığı ekonomik kayıpların) davalı idare tarafından hesaplanarak davacıya ödenmesine karar verildiği tespit edilmiştir.
Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde;… rehber öğretmen olarak görev yapan başvuranın kendisini geliştirmek, mesleki hayatına katkı sağlayabilmek bakımından devam ettiği… Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Yüksek Lisans Programındaki eğitimini tamamlayarak 06/07/2021 tarihinde mezun olduğu için yüksek lisans mezunu diğer öğretmenlere tanınan haklardan faydalandırılması gerektiği, başvuranın yaptığı işin doğası gereği ders görevinin olmadığından başvuranın bu durumunun dikkate alınmayarak fiilen derse girme şartı aranması ve ek ders ücretinin artırımlı olarak ödenmemesi işleminde hukuka ve hakkaniyete uyarlık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır…”, yönünde kararlar verildiği görülmektedir.
16. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; yüksek lisans mezunu olan ve okul müdür yardımcısı olarak görev yapan başvuranın, yaptığı işin gereği olarak fiilen derse girme imkânının bulunmadığı, bu nedenle fiilen derse girme gibi bir koşulun aranamayacağı, dolayısıyla lisans sonrası kendilerini geliştirmeleri, mesleki hayatlarına katkı sağlayabilmeleri adına yüksek lisans/doktora yapmış olan okul müdür yardımcılarına da ayrım gözetilmeksizin artırımlı ek ders ücreti ödemesi gerektiği anlaşıldığından,
Toplu Sözleşme hükmü gereğince %7 artırımlı ek ders ücreti ödenmesi talebinin, idarece fiilen derse girme şartı aranması nedeniyle, reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı, ders niteliğinde yönetim görevi karşılığında ödenen ek ders ücretinin başvurana %7 artırımlı ödenmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17. İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde, başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği görülmüştür.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede görevli ve yetkili mahkemelerde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Başvurana, Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2024 ve 2025 yıllarını kapsayan 7. Dönem Toplu Sözleşme hükümleri kapsamında arıtımlı ek ders ücreti ödemesi yapılması yönünde MİLLİ
EĞİTİM BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, idare tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Mehmet AKARCA
Kamu Başdenetçisi
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
Kavaklıdere Mah. Zeytindalı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA